Volhouden

'Hoe hou jij dat eigenlijk vol, de hele dag tegennatuurlijk adviseren ...?'

Het was de vraag van een deelnemer, tijdens de koffiepauze. In zijn opleiding had ik de hele ochtend al laten zien hoe je tegennatuurlijk kijkt en handelt. Omdat dat moet, als je als adviseur een bijdrage wilt leveren aan organisatieverandering. Als leider in verandering trouwens ook. Iedereen begreep - zoals iedereen altijd begrijpt - dat je iets anders moet doen dan je gewend bent, wanneer je iets anders wilt krijgen dan je nu hebt.

If you do what you always did, you will get what you always got.

Jajaja. Logisch.

Je moet dus altijd (altijd) tegennatuurlijk moet handelen als je verandering wilt. Ook logisch.

Maar ja.

Dat is de theorie.

Ga het dan maar eens doen, niet meer 'even regelen' als directeuren in jouw organisatie gewend zijn dat jij als HR-adviseur de koning bent in 'even regelen'. Omdat de essentie van de verandering bijvoorbeeld is dat directeuren veel meer zelf regelen en omdat jouw HR-directeur daarom geen duizend-dingen-doekjes-afdeling meer wil maar change agents wil bieden. Dus dan moeten adviseurs dus ook niet meer spreekbuis zijn voor, noch verlengde armconstructie namens, noch plaatsvervanger van overbelaste teamleiders die jullie smekend/dwingend/verbijsterd/paniekerig aankijken. Omdat de essentie van die verandering in dat geval is dat leiders zelf luisteren, zelf sturen en zelf oplossen.

Niet meer 'alles zelf doen' als projectleider omdat jouw projectleden het al zo druk hebben en het anders niet goedkomt. En dus wél het risico nemen dat de boel in de soep loopt, als structureel de voorwaarden voor een succesvol project niet zijn geregeld. Dat is niet kinderachtig, dat is serieus een bijdrage leveren aan het doorbreken van een hardnekkig patroon van falende projecten.

Tegennatuurlijk betekent ook: wél slecht nieuws brengen over het gevaar van rust in de tent, met name als het hele MT tevreden is over die rust in de tent in roerige tijden. Pret bederven dus. Omdat je geen verandering krijgt en de vaart eruit gaat als het rustig blijft.

Wél storm voorspellen over de volstrekt logische slagregens, windhozen en ijstijd die je in elke verandering zult krijgen. Terwijl iedereen juist bezig is om de verandering positief te heretiketteren totdat ze sterretjes zien.

Dat tegennatuurlijke vindt iedereen logisch, maar klotsende oksels is het wel. Voor iedereen die ontvanger is van jouw tegennatuurlijke advies maar vaak ook voor jou zelf. Want je was toch aardig, meedenkend, flexibel en vooral niet flauw ...?

'Wil je weten hoe ík dat volhoud of wil je weten hoe mijn opdrachtgevers het volhouden met mijn tegennatuurlijke advies ...?' vroeg ik.

'Allebei. Denk ik.' zei de deelnemer.

'Holding spacen,' zei ik.

Dat moest ik natuurlijk uitleggen. Ik vertelde de groep dat ik als adviseur en als opleider een hoop ervaring heb met de negatieve consequenties als je heel erg tegennatuurlijk handelt en niks doet met de verwarring en frustratie die je daarmee veroorzaakt. Dat ik tegennatuurlijk prima volhield maar mijn opdrachtgevers soms een stuk minder.

Dat ik mezelf nog zag zitten, op een bankje buiten het gebouw waar ik eruit was gezet Als gevolg van dat tegennatuurlijke advies dat ik had gegeven, een uur eerder. En nog een keer. En nog een keer. Verschillende teamleden hadden zich tussen de middag huilend tot hun manager gewend. Sommigen woedend over hoe onethisch het wel niet was dat ik mensen aan het huilen had gebracht. Deze opdrachtgever besloot ter plekke dat ik niet meer terug hoefde te komen. Ik kreeg niet eens meer de gelegenheid om haar te herinneren aan de hardnekkige kwaal waar ze zo graag vanaf wilde: dat haar teamleden alles waar ze geen zin in hadden weghuilden ...

Het duurde nog even totdat ik echt begrepen had wat me te doen stond, behalve tegennatuurlijk volhouden. Ik zakte eerst nog bijna voor mijn teamcoach-examen van het GITP omdat ik in een simulatie een team weliswaar heel erg veel zweet had bezorgd maar ze ook bijna was kwijtgeraakt met mijn confronterende observaties en tegennatuurlijke handelen met opgewekt gezicht ....

Een wijze les: hartstikke goed gelukt, dat tegennatuurlijke, uitstekend storm voorspeld, lekker duidelijk slecht-nieuws-bommetjes gebracht, voortvarend de pret bedorven. Maar wel zonder de tegenhanger.

Zonder troost.

Zonder logica over wat volkomen normaal en voorspelbaar is in verandering.

Zonder erkenning van hun buikpijn, hun de kluts kwijt, hun verontwaardiging en hun schrik die zo hoort bij elke verandering én zo logisch is als iemand je anders dan anders benadert.

Ja, tegennatuurlijk moet om je veranderdoelen te halen.

Wat ook moet om veranderen makkelijker te maken, is geruststellen. Onnodige veranderstress voorkomen. En de aller-, allermakkelijkste manier is door veranderlogica te verspreiden. Door je verstand van veranderen er gul in te gooien zodat iedereen weet wat volkomen normaal, logisch en voorspelbaar is in elke verandering. Zodat niemand elkaar of zichzelf onnodig heeft te diskwalificeren. Zodat je in roerige tijden niet ook nog eens wakker ligt over zaken die helemaal niet raar zijn maar logisch.

Tegennatuurlijk handelen én logica verspreiden; daarmee hou ik het dus vol. In gewone mensentaal: mijn veranderarsenaal bestaat uit oefff-interventies (klotsende oksel en buikpijn) én ahaaa-interventies (geruststelling en troost).

Mijn boek Vaart in verandering zit tjokvol tegennatuurlijke interventies maar ook tjokvol troostrijke veranderlogica. Inmiddels ook - eindelijk - als e-book!
En als je er meer van wilt als adviseur dan kun je terecht bij mijn opleiding!