Maaike Thiecke
05/29/2026
2 min

Paspoortpiek

05/29/2026
2 min

'Ja mevrouw, dat is de paspoortpiek.'

Ik sta bij balie 9 van de gemeente, met een afspraak om mijn paspoort te verlengen. En dit is dus de tekst die ik krijg van de medewerker die klokslag 9:00 uur de balie opent voor mij. Omdat ik een 'geinige' zin wijdde aan het feit dat ik drie maanden moest wachten op die verlenging.

Paspoortpiek.

Volstrekt uit de lucht komen vallen, begrijp ik. Heel onlogisch, die piek. Zomaar ineens, die wachttijden.

'Huh?', zeg ik. 'Hoe kan dat nou een verrassing zijn? Als de gemeente mij wel een brief kan sturen met een vriendelijke reminder dat mijn paspoort verlengd moet worden, dan kunnen jullie toch op elk moment voorspellen hoeveel paspoorten er verlengd gaan worden ...? Dat lijkt me nou zo voorspelbaar als wat ...'

De medewerker verstaat mijn vraagteken als een oprecht geïnteresseerde vraag, niet als een wtf gemeente-sukkels. Dus ik krijg uitgelegd dat het natuurlijk niet helpt dat die Odido-hack klanten 'ineens' een ander paspoort willen.

Ja, da's een onverwachte paspoortpiek. Dat snap ik.

'Maar we hebben elk jaar een paspoortpiek,' zegt ze. 'Voor de zomer bedoelt u?' vraag ik nog. Nee, gewoon onverwacht ineens. Begrijp ik. Ik krijg tekst die ik dan weer niet begrijp behalve dan dat de gemeente elk jaar (!) weer overvallen lijkt te worden door een verrassende paspoortpiek.

Gelukkig werk deze medewerker heel efficiënt waardoor ik weinig gelegenheid krijg om hier zo'n akkefietje van te maken waar ik bij tijd en wijle zo dol op ben.

Wel inspiratie uiteraard. Over onvoorspelbaar gedoe en vertraging. En over voorspelbaar gedoe en vertraging. En cultuurverandering.

Want ook bij organisaties in verandering waar ik over de vloer kom, heb je dan wel geen paspoortpiek maar wel onverwacht, onlogisch gedoe. Dat onbegrijpelijke net-lekker-bezig-oh-toch-niet-gelazer. Vliegende-start-met-z'n-allen-oh-nee-toch-niet-gedoe. En huh-waar-komt-dat-nou-weer-vandaan-weerstand.

Het soort gedoe dat ervaren wordt als volkomen onverwacht uit de lucht komen vallen, wat ik juist volkomen verwacht en voorspelbaar niet uit de lucht vind komen vallen.

Natuurlijk: veranderen is geen twee keer rechts, drie keer links, dat hoef ik jou niet te vertellen. Tegelijkertijd zit er wel logica in dat proces van veranderen. Waarmee een hoop van wat op het eerste gezicht chaotisch, onlogisch en gek lijkt in verandering, ineens heel voorspelbaar, logisch en normaal blijkt te zijn.

Geen idee of mijn gemeente zit te wachten op iemand die voor hen uitspelt welke paspoortpiek zij van een kilometer afstand kunnen zien aankomen, maar ik weet wel dat organisaties baat hebben bij gedoe-en-vertraging-logica. Omdat veranderen een stuk makkelijker wordt van gelazer dat je van verre kunt zien aankomen.

Van veranderlogica krijg je minder veranderstress.

Direct.

Weten wélk gedoe maakt een enorm groot verschil. Gewoon weten welke tegenwind of sluierbewolking erbij hoort. En welke specifieke slagregens, tornado's en blikseminslagen in jouw organisatie nauwkeurig te voorspellen zijn.

Wil jij jouw organisatie een hoop veranderstress besparen door ze de weg te wijzen in het zompige verandermoeras? Heb jij trek in wat extra orde in de chaos en grip op verandergekte? Hebben, die veranderlogica? Schrijf je dan nu in voor de driedaagse training Cultuurdingetjes!

Reacties