De kunst van verliezen

Waarschijnlijk omdat het vakantie is, krijg ik niet alleen appjes met mijn nieuwe boek Cultuurdingetje aan zo ongeveer elk zwemwater, maar ook een enorme reeks berichten van lezers à la 'ik zit hier op de camping jouw boek te lezen en ik denk ineens ohhhh/wtf/neeeee/huh ...'. Blijkbaar is mijn systemische perspectief op polderen, op angst en vermijding en op familiecultuur nogal van toepassing op samengestelde gezinnen, onderhandelen (of juist niet) met pubers en de geniale vermijding van hoogbegaafde 10-jarigen die onhoudbare stress krijgen van een potje tafeltennis op een Italiaanse camping. 


En met stip de berichten over de kunst van verliezen, waar ik over schrijf. Over het volkomen normale fenomeen dat elke verandering verlies met zich meebrengt. Altijd. Overal. Dat geldt bij cultuurverandering in organisaties, maar natuurlijk net zo goed in elke andere situatie. En dus ook privé.


Ik doe altijd een enorm pleidooi voor de kunst van verliezen. Je vermogen om afscheid te nemen van wat niet meer past, niet meer kan, niet meer werkt, niet meer mogelijk is. Om te erkennen wat er verloren gaat. Voor een cultuurverandering moet je, net als voor elke andere verandering, de kunst van verliezen verstaan. Juist niet compenseren, juist niet vermijden, juist niet sussen, juist niet omdenken, juist niet 'look at the bright side'-teksten. 


Meestal hoef je in organisaties niet heel erg je best te doen om te speuren naar wat er verloren gaat, zeker niet bij een cultuurverandering. Wat namelijk dreigt te verdwijnen, klopt extra hard aan. Dat is ook normaal en gaat ook volautomatisch. Nou alleen nog erkennen, dat dat zeer doet. 


En dat laatste, dat is bijna een onmogelijke opgave. Alle 'maar het wordt er zoveel beter van, straks' zijn niet per se wegwapper-activiteiten. Zijn niet per se 'doe niet zo moeilijk'-verzuchtingen. Dat erkennen van verlies is nou eenmaal echt lastig. Laat staan dat je denkt dat dat je iets verder helpt in een cultuurverandering.


Ondertussen is erkennen wat verloren gaat een ongelofelijk goed recept tegen dat irritante verschijnsel wat zoveel organisaties kennen: probeer je van die poldercultuur of die angstcultuur af te komen, krijg je er méér van ...! 

Erkennen wat verloren gaat, is echt een heel effectieve interventie in cultuurverandering. Want wat in beeld is, hoeft niet meer zo nodig aan de achterdeur extra aan te kloppen. 


En erkennen van verlies van je puber die de lagere school verlaat net zo. Erkennen van het verlies van de luwte van je vaste baan die je net hebt opgegeven voor je eigen bedrijf ook.


Omdat er nu tijdens de vakantie zoveel lezers zijn die de kunst van verliezen op de camping aan het toepassen zijn, even mijn favoriete filmpje. Over de essentie van de kunst van verliezen.

Reactie plaatsen